Geschiedenis

De regio rondom Berlijn kende al kleine nederzettingen en dorpjes vanaf de eerste eeuw na Chr. Berlijn zelf werd echter pas halverwege de 13de eeuw gesticht, toen graven Otto III en Johan I twee steden stichtten: Berlijn en Cöln, aan weerszijde van de rivier de Spree. Deze plek was gekozen omdat de rivier op die plek doorwaadbaar was en daardoor een belangrijke handelsplek was ont-staan.

Al snel na het stichtten van deze twee steden kregen zij ook stadsrechten: Berlijn in 1251 en 10 jaar later volgde Cöln. Aan het begin van de daarop volgende eeuw sloten beide steden een samenwerkingsverband met betrekking tot handel en veiligheid. Waarna Berlijn-Cöln deel uit van de Hanzesteden.

In 1415 viel de regio rond Berlijn-Cöln onder de macht van Frederik I van Brandenburg. Berlijn-Cöln bleef zelf echter een onafhankelijke stad. Dit duurde uiteindelijk tot in 1448, toen Frederik II van Brandenburg de zelfstandig-heid van Berlijn-Cöln introk waarmee de twee steden ook haar positie als Hanzestad verloor. In zowel 1484 en 1581 werden de steden getroffen door een grote brand waardoor nagenoeg alle gebouwen in de as werden gelegd. Dit gebeurde nogmaals ten tijde van de Dertig-jarige oorlog die van 1618 tot en met 1648 in heel West-Europa plaatsvond. Aan het einde van deze Dertigjarige oorlog verkeerde Berlijn-Cöln in een slechte stad, niet alleen de bouwwerken maar ook financieel-techtnisch gezien. Frederik Willem van Brandenburg volgde in 1640 op slechts 20 jarige leeftijd zijn vader op en nam de macht in de regio over. Aan hem de taak om van Berlijn-Cöln weer een succesvolle stad te maken.

Om de stad weer aanzien te geven liet Willem Frederik van Brandenburg verschillende verdedigingswerken bouwen om zowel Berlijn als Cöln: grachten, stadsmuren en toegangspoorten werden in relatief korte tijd ge-bouwd. De laatste werken werden in 1683 voltooid. Omdat de stad al snel te klein bleek werd moerasland buiten de stadsmuren drooggelegd en klaar gemaakt voor bebouwing. Deze wijk kreeg de naam Friedrichs-werder. Niet veel later volgden ook een tweede en derde wijk buiten de stadsmuren, respectievelijk Dorotheen-stadt en Friedrichstadt. In deze periode zijn ook de bekende straten als Friedrichstraße en Unter den Linden aangelegd. Door deze uitbreiding waren ook nieuwe stadspoorten nodig. In 1718 werd daarom de eerste Brandenburger Tor gebouwd, die de toegangsweg naar Brandenburg beveiligde. De huidige Brandenburger Tor stamt uit 1788 en is vele malen groter dan de oorspronkelijke variant.

Gedurende de 18de en 19de eeuw groeide de stad be-hoorlijk snel uit zijn voegen. In korte tijd werden daarom meer en meer wijken buiten de stadsmuren aangelegd. Halverwege de 19de eeuw woonden er al maar liefst 400.000 mensen in de stad. Berlijn werd in 1871 hoofdstad van het Duitse Keizerrijk nadat Franse troepen eerder grote delen van Duitsland bezet hadden. Door deze nieuwe positie van de stad floreerde zij op vooral economisch gebied. Doordat er veel bedrijven naar Berlijn trokken steeg de werkgelegenheid. Hierdoor woonden er rond 1875 al ruim 800.000 mensen in Berlijn. Om het Keizerrijk op een fatsoenlijke manier te bestuderen werd in 1884 begonnen met de bouw van de Reichstag, welke 10 jaar later werd voltooid.

Eerste Wereldoorlog
In 1914 brak de Eerste Wereldoorlog uit. Berlijn had hier vooral onder te leiden doordat er veel geld ging naar het leger in plaats van naar de bevolking. De stad had in deze periode dan ook de kampen met grote voedsel-tekorten. Aan het einde van de Eerste Wereldoorlog, in 1918, trad de Keizer af en werd de Weimarrepubliek gesticht. In de daarop volgende jaren zou Berlijn een zeer onstabiele politieke situatie tegemoed gaan. Er werden verschillende coup-pogingen gepleegd, allen zonder succes. Daarbij had de Weimarrepubliek nog steeds te kampen met de nasleep van de Eerste Wereldoorlog. Met name Berlijn stond er in die periode dan ook financieel erg slecht voor. Met behulp van Amerikaanse steun kon Berlijn in 1924 weer wat op-krabbelen, het werd wederom de grootste industriele stad op het vaste land van Europa.

Nazi-Duitsland
Aan het eind van de jaren '20 brak echter de wereldwijde crisis uit. Ook Berlijn had hier zwaar onder te lijden. Bijna de helft van de inwoners van de stad raakte werkloos. Dit was voor Adolf Hitler de kans om de macht te pakken. Eerst met zetels in het parlement, maar in 1933 als bondskanselier van het Derde Rijk, oftewel Nazi-Duitsland. Vanaf het moment dat Hitler aan de macht was, onderdrukte hij de Joodse bevolking. In Berlijn had dit als gevolg dat in korte tijd veel Joden werden opgepakt en gevangen werden gezet. Joden pasten volgens Hitler niet in zijn plannen. Hij stelde zich het Derde Rijk namelijk voor als nieuw wereldrijk: Germania, waar Berlijn hoofdstad van zou worden. Op 1 september 1939 begon Hitler aan de verwezenlijking van zijn plan door Polen binnen te vallen. Op 3 september verklaarden zowel Frankrijk als het Verenigd Koninkrijk de oorlog aan Duitsland. Nazi-Duitsland was hier niet direct van onder de indruk en ging ongestaag verder met haar veroveringstocht in Europa. Zo werden in 1940 ook Nederland en België door Nazi-Duitsland aangevallen en bezet. Deze bezettingen breidden zich langzaam uit over heel West-Europa, Oost-Europa en zelfs delen van Noord-Afrika. In 1941 viel Nazi-Duitsland zelfs de Sovjet-Unie binnen.

Doordat het bestuur van Nazi-Duitsland in Berlijn was gevestigd, had de stad het zwaar tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vanaf 1943 tot in 1945 werd Berlijn verschillende keren getroffen door luchtaanvallen van de geallieerden. Grote dele van Berlijn werden hierdoor verwoest. In 1945 probeerden zowel de geallieerden als de het Sovjet-leger Berlijn binnen te vallen. Het Sovjet-leger slaagde er uiteindelijk als eerste in om Berlijn binnen te vallen. Dit nadat enkele dagen daarvoor, op 30 april 1945, Hitler zelfmoord pleegde in een bunker in Berlijn.

Post-Tweede Wereldoorlog
Na de Tweede Wereldoorlog werd Duitsland opgedeeld in een gebied voor de geallieerden (Verenigd Koninkrijk, Verenigde Staten van Amerika en Frankrijk) en een deel voor de Sovjet Unie. Berlijn, dat in het deel van de Sovjet Unie lag, werd ook opgedeeld tussen de geallieerden en de Sovjet Unie. Na deze verdeling, werd de grens gelijk afgebakend. Op een aantal locaties werden primitieve grensposten geplaatst en officieel had men toestemming nodig om van het Sovjet gedeelte naar het geallieerde gedeelte van Berlijn te gaan. Onofficieel liepen veel mensen echter over en weer. Een hele groep mensen woonde zelfs aan de ene kant en werkte aan de andere kant. In de loop der jaren vluchtten veel mensen vanuit Oost-Berlijn naar West-Berlijn waar zij hoopten een beter leven op te kunnen bouwen. Dit waren op een gegeven moment zoveel mensen dat het Sovjet bestuur vreesde dat dit de ineenstorting van hun rijk zou betekenen. Er kwamen dan ook steeds meer restricties om de grens te passeren. In eerste instantie werd daarom de grenspolitie in het leven geroepen, deze moest de grens tussen Oost en West-Berlijn beschermen. Niet veel later begon met prikkeldraad neer te leggen en wegen te barricaderen om de uitloop van mensen te stoppen.
 
Uiteindelijk werd in 1952 besloten om de grens aan Oost-Duitse zijde permanent te bewaken. Hekken en bewakingsposten werden gebouwd op een 10 meter brede bewaakte grensstrook. Ook was een 5 kilometer breed grensgebied alleen nog maar toegankelijk voor pashouders. Maar doordat het grensgebied door verschillende woonwijken liep, was de grens nog niet waterdicht. Nog steeds wisten veel mensen van uit Oost-Berlijn naar het Westen te ontsnappen. Inmiddels liepen de spanningen tussen het Westen en het Oosten ook behoorlijk hoog op. Het was de Sovjet-regering er dan ook alles aangelegen om de uitstroom van mensen te stoppen en om een statement naar het Westen te maken. In 1961 werd daarom besloten om een muur te bouwen op de grens, waardoor het haast onmogelijk zou worden om vanuit Oost naar West-Berlijn te komen.
 
Deze muur, de Berlijnse Muur, was zelf zo'n 45 kilometer lang, maar maakte onderdeel uit van een ruim 160 kilometer lange scheidingsmuur die het Oosten van het Westen scheidde. De Berlijnse Muur heeft uiteindelijk ruim 28 dienst gedaan als scheiding tussen Oost-Berlijn en West-Berlijn. Totdat deze op 9 november 1989 'viel'. Veel Oost-Berlijners kwamen naar de Muur om te kijken of ze inderdaad naar het Westen konden lopen. Veel grens-wachten waren echter nog niet op de hoogte van de openstelling. Maar omdat er zo'n enorme massa mensen op hen afkwam gooiden veel grenswachten de grens open. Een dagenlang volksfeest volgde waarbij veel mensen eigenhandig delen van de muur hebben omvergehakt.

Hereniging van Duitsland
Ongeveer een jaar na de val van de Berlijnse Muur, werden Oost- en West-Duitsland op 3 october 1990 herenigd. Een jaar later besloot het parlement om het West-Duitse parlement vanuit Bonn naar Berlijn te verplaatsen. Sindsdien is Berlijn opnieuw de hoofdstad van Duitsland, dit maal het herendigde Duitsland. In de jaren daarna zouden meer en meer overheidsfuncties en ministeries van Bonn naar Berlijn verhuizen.

Ondertussen was men ook aan de opbouw van de stad begonnen. Grote delen van de stad waren namelijk na de val van de Berlijnse Muur nog een behoorlijke puinhoop. Veel historische gebouwen die tijdens de Tweede Wereld-oorlog beschadigd waren geraakt en nog niet waren opgeknapt zijn in deze periode alsnog opgeknapt. Ook heeft met de volledige Berlijne Muur gesloopt. Er staan slechts nog een paar kleine stukken van de muur in Berlijn: waaronder de East Side Gallery (aan de Mühlenstraße): een 1,5 kilometer lang stuk muur langs de Spree welke door internationale kunstenaars is beschilderd. Wel is op veel plaatsen de loop van de muur nog in de grond te zien: op sommige plaatsen aangegeven door stenen op andere plaatsen te herkennen aan de kale vlaktes.

Berlijn is tegenwoordig uitgegroeid tot een welvarende stad. De geschiedenis van de stad heeft er voor gezorgd dat er een bijzondere cultuur heerst.