Geschiedenis

Amsterdam is, in vergelijking met andere Europese steden, een relatief jonge stad: pas rond 1200 werden de eerste stappen gezet om Amsterdam te creëren. Vanuit de Utrechtse regio werden de bouwwerkzaamheden gecoördineerd. Het gebied rondom de Amstel werd als eerste aangepakt, sloten en dijken werden aangelegd, waarna er na zo’n 20 jaar aan bouwen rond 1225 de eerste primitieve gebouwen verrezen.
Omdat Amsterdam een succesvolle handelsplaats bleek, kwamen er al snel meer mensen wonen, al snel werden beide zijden van de Amstel bewoond. Korte tijd later werd er op de plek die we tegenwoordig als De Dam kennen een dam met sluizen gebouwd, waardoor er een binnenhaven gecreëerd werd aan de Amstel.

Hoewel Amsterdam onder de bestuursregio van Utrecht viel, waren er aparte bestuurders voor Amsterdam, de Heren van Amstel. Echter kwam Floris V rond 1275 in opstand tegen dit bestuur. In een ondertekende akte heeft hij bijvoorbeeld een tolvrije doorvaart voor elkaar gekregen voor vissers. Hierdoor konden vissers het Graafschap Holland door varen zonder tol te betalen. Echter kwam hier in 1295 een einde aan, omdat Floris V vermoord werd. Het volledige bestuur werd weer overgenomen door de Heren van Amstel.

Door de toename van handel, verkreeg Amsterdam rond 1300 stadsrechten. In de loop der eeuwen zou de bevolking steeds verder groeien, wat er ook voor zorgde dat de stad steeds verder uitgebreid moest worden. Telkens werden er nieuwe ringen aangelegd waarover men makkelijk handel kon drijven.

Amsterdam werd pas echt een handelsstad, toen Antwerpen in 1585 werd ingenomen door de Spanjaarden. Hierdoor kon Amsterdam de functie van belangrijkste handelsstad van de regio overnemen van Antwerpen.

Eind 16de eeuw was Amsterdam de grondlegger van de eerste BV ter wereld, namelijk de Verenigde Oostindische Compagnie. Amterdamse kooplieden sturen Cornelis de Houtman naar Indie om handel te drijven. Door het succes van de VOC was Amsterdam niet langer alleen een belangrijke handelsstad, maar groeide het uit tot financieel centrum van het toenmalige Europa.

Rond 1612 was er opnieuw een forse uitbereiding van de stad nodig. De grachtengordel zoals we die nu kennen, werd toen verder aangelegd, wat pas 50 jaar later klaar was. Er leefden toen al meer dan 200.000 mensen in Amsterdam. De rijke burgers vestigden zich in de binnenstad, in de nabijheid van de grachten. De arbeider, met name immigranten, vestigden zich in de goedkope en slecht onderhouden arbeiderswijken zoals de Jordaan.

Aan de 500 jaar waarin Amsterdam uitermate succesvol was, moest uiteindelijk een einde komen. Hoewel het inwonersaantal in de 17de en 18de eeuw fors groeide, veranderde er in de stad nauwelijks iets. De echte genadeslag komt aan het einde van de 18de eeuw. De economie loopt terug, napoleon sluit uiteindelijke de haven, door deze samenloop van omstandigheden, verlaten veel mensen de stad, waardoor er veel huizen leeg staan en de stad in verval raakt. Pas jaren later wordt er een serieuze poging ondernomen om Amsterdam weer welvarend te maken. Door grote infrastructurele veranderingen aan te brengen hoopte men om Amsterdam weer aantrekkelijk te maken voor de handel, zo werd ondermeer het Noorzeekanaal in deze tijd aangelegd. Uiteindelijk bleek deze aanpak succesvol, rond 1810 woonden er zo’n 180.000 mensen in Amsterdam, aan het einde van de eeuw, was het inwonersaantal gegroeid naar ver boven de 500.000. Deze explosie in de bevolkingsgroei heeft vooral te maken met de industrialisatie, er kwamen veel bedrijven (fabrieken en dienstverlenende bedrijven). Maar ook dit had zijn nadelen. De stad kon namelijk niet zoveel mensen huisvesten. Veel arbeiders leefden daarom in barre omstandigheden.

Uiteindelijk zijn er eind 19de eeuw nieuwe wijken bijgekomen en is er een volledig nieuwe haven gekomen omdat de oude haven aan de Amstel veel te klein was geworden. Deze haven was groot genoeg om handel te drijven met Indie, maar ook om immigranten in te schepen die hun succes in Amerika wilden beproeven.

Ook de 20ste eeuw zou een succesvolle eeuw voor Amsterdam worden, sommige mensen spreken zelfs van de Tweede Gouden Eeuw voor Amsterdam. In slechts korte tijd groeide het inwonersaantal tot ver boven de 700.000. Door de aanleg van de nieuwe wijken, konden al deze mensen in het begin goed gehuisvest worden, later bleek het toch nodig om nog verder uit te bereiden, er werd voor gekozen om omliggende gebieden (gemeenten) gedeeltelijk of volledig te annexeren (Sloten is hier een voorbeeld van).

Rond de jaren ’60, was Amsterdam het toneel van verzet tegen de geldende normen. Verschillende gebouwen (waaronder het Maagdenhuis) werden bezet door studenten. Vele hippies sliepen op de Dam en in het Vondelpark.
Uiteindelijk leide het verzet in de jaren ’80 toch verbeterde woonomstandigheden. Zo werden verschillende wijken opgeknapt, waaronder de Jordaan. De Jordaan werd bijvoorbeeld van een pauper buurt veranderd in een buurt waar veel hoogopgeleide jongeren woonden. Maar ook het centrum werd volledig opgeknapt.
Doordat veel mensen de huizen in Amsterdam te klein vonden, besloten veel mensen te verhuizen naar nieuwe woonkernen net buiten Amsterdam (bijvoorbeeld Almere), hierdoor werd de stad aantrekkelijk voor een specifieke groep mensen en bedrijven, die een combinatie van vernieuwing, cultuur en historie goed konden samenbrengen.